Wat doe je als je in een erg drukke en lawaaierige omgeving woont en het afleidt tijdens formele meditatie?
Als je in een erg lawaaierige omgeving bent, dan kun je mediteren op geluid. Je kunt het geluid zelf tot object van meditatie maken. Als we mediteren op geluid, zien we geluid niet als een obstakel, maar als het brandpunt van ons bewustzijn. In dat geval beoordelen we het niet als aardig of vervelend. We proberen het zelfs niet te identificeren. We plakken er geen labels op. We kennen het geluid gewoon met een gevoel van innerlijke ontspannen helderheid. We zitten daar en staan toe dat het geluid zich manifesteert en vertrekt. We verbinden ons met dat gevoel van stroming.
Dan raken we niet verstrikt in het geluid en is het geen probleem. We horen geluid gewoon als geluid. Als het toevallig een popliedje is, zingen we niet mee. We horen het gewoon als puur geluid. Dat kan eigenlijk een heel diepgaande meditatie worden en het geluid wordt niet langer beschouwd als een obstakel voor onze beoefening.
Onze aandacht op het geluid vestigen, zonder een bepaald geluid vast te grijpen of te verwerpen, wordt een beoefening. Nogmaals, dit is een kwestie van alles op het pad nemen, niets afwijzen of denken dat we alleen in bepaalde ideale omstandigheden kunnen oefenen; we nemen wat we als obstakels beschouwen en maken er onze praktijk van. Dit is een vaardige manier om ons open te stellen voor de werkelijkheid, in plaats van te proberen de werkelijkheid te maken zoals we willen dat ze is.
Het is geen eenvoudige beoefening voor beginners. Daarom is een stille ruimte opzoeken als beginner nog altijd aan te raden. Maar als we eventjes doordenken, is de beoefening zoals hierboven beschreven eigenlijk gelijkaardig als mediteren zonder object. We laten alle gedachten en emoties gewoon stromen, zonder ze vast te grijpen of te verwerpen.
Wat is gelijkmoedigheid en wat is het verschil met onverschilligheid?
In het Boeddhisme wordt vaak gesproken over gelijkmoedigheid als bescherming tegen de ‘acht wereldse winden’ (plezier en pijn, winst en verlies, lof en blaam, succes en falen). Met deze ‘uitdagingen’ krijgt Iedereen dagelijks te maken, hoewel de kracht van iedere uitdaging varieert. Door het ontwikkelen van gelijkmoedigheid, laten we ons minder tot niet meer meeslepen door onze gemoedstoestanden als we deze wereldse winden tegenkomen. Met gelijkmoedigheid onthechten wij ons van de fenomenen die zich aandienen, wat resulteert in een geest die in balans blijft bij verandering. Maar let op, dit wil niet zeggen dat we onverschillig worden.
Gelijkmoedigheid heeft nogal eens een negatieve lading bij mensen. Gelijkmoedigheid wordt dan geassocieerd met saaiheid of onverschilligheid. Het tegendeel is echter waar als je het in de juiste context plaatst. Gelijkmoedigheid gepaard met wijsheid en compassie draagt juist bij aan een diepe verbinding met alle medemensen en wezens. We worden geraakt, we geven werkelijk om anderen, zonder dat we ons laten meeslepen. We blijven kalm en aandachtig in het huidige moment. We wensen iedereen, inclusief onszelf, bevrijding van alle vormen van ongemak en lijden, terwijl we accepteren hoe het is en hoe het zich ontvouwt.
Bij onverschilligheid daarentegen raken we uit verbinding. Uit verbinding met onszelf of de ander. Onverschilligheid treedt dikwijls op als beschermingsmechanisme vanuit het ego. Het rechtvaardigt dan het weggaan van de pijn die we ervaren, in plaats van deze te zien.
Als je er bewust van bent dat onverschilligheid optreedt (en dat is soms al heel wat), is het belangrijk om inzicht te krijgen in dit fenomeen. Het is dan ook niet iets waar we direct vanaf willen komen, maar we de samenstelling van onverschilligheid onderzoeken. Hoe ontstaat het? hoe verhouden we ons ermee? Wat kunnen we opmerken in onze mind, gevoelens en lichaam? etc.
