dinsdag 17 februari 2026

Shinee de 9 stappen : Inleiding





Dharma-onderricht: Inleiding en Motivatie


We zijn hier vandaag bijeen voor een Dharma onderricht en dan is het eerste dat moet gebeuren, is een goede toewijding, een goede motivatie plaatsen. Dus wat is een goede motivatie voor vandaag? Dat je denkt van ik ben hier vandaag naar dit onderricht gekomen, ik ga vandaag naar de Dharma luisteren, ik ga de Dharma beoefenen. Mag ik dat doen, niet alleen voor mijzelf, ook voor mezelf, maar ook voor het belang en het welzijn van alle andere voelende wezens. Lama vraagt aan jullie om een zuivere motivatie te plaatsen voor vandaag. Maar hij zegt, dat geldt niet alleen voor de toehoorder, dat is ook voor de spreker. Voor mijzelf als Lama, ik ga vandaag de Dharma aan jullie onderwijzen, dus ik moet ook een motivatie plaatsen, dat ik in staat mag zijn om dat op een foutloze manier te doen, dat hij dus in staat mag zijn om het op die manier over te brengen dat het voor jullie kan binnenkomen. Dus de motivatie is niet eenzijdig, de motivatie is aan beide kanten belangrijk.

De context: meditatie-ervaring binnen de groep

Velen onder jullie komen hier al samen als groep om te mediteren in de week; de basisprincipes van meditatie zijn jullie dus niet onbekend. Maar vandaag wil Lama deze tekening hanteren als een voorbeeld om de principes in de verschillende stappen bij de ontwikkeling van gestilde concentratie, dus de meditatie die leidt naar gestilde concentratie, om die toe te lichten aan de hand van dit visuele voorbeeld. Er zijn immers, als je de Shinee of de gestilde concentratiemeditatie beoefent, verschillende stadia die opeenvolgend elkaar opvolgen, doorheen jouw beoefening, wanneer ze vooruitgaat en waarbij je dus ervaring opbouwt. Lama zegt: we kunnen het niveaus noemen, maar het is beter om het 9 stappen van ervaring te noemen.

De oorsprong van de tekening

Als we natuurlijk zo'n voorbeeld gebruiken, zoals zo'n tekening, dan is het ook belangrijk om te weten van waar die afkomstig is, wat is de oorsprong van die tekening? Deze illustratie is eigenlijk uitgedacht door een grote Indische pandit met de naam, in het Sanskriet, Bhavaviveka, en in het Tibetaans Lekden Jé. Dat is een leerling van Nagarjuna, één van de grootste pandits, waar jullie misschien al ooit van gehoord hebben. Die kwam uit India en in India was er een heel grote kloosteruniversiteit waar die gestudeerd en geleefd heeft en die heeft daar die oorspronkelijke tekening gemaakt, waarvan dit een Tibetaanse versie is.

De betekenis van de tekening

Die tekening illustreert vooral wat we de 9 stadia of de 9 ervaringen van het tot rust brengen van de geest noemen. En ten tweede de 6 krachten, die je daarbij inzet om die 9 stadia te doorlopen. Als je naar die tekening kijkt, dan ga je zien dat het pad onderaan begint en dat het naar boven leidt en dat het pad draait. En als je zou tellen hoeveel keer dat het pad draait, dan draait het 1, van onder, 2, 3, 4, 5, 6. Dus je moet de onderste en de bovenste hoek meetellen. En elke bocht staat symbool voor 1 van de 6 krachten. Als we ze in het kort al even opnoemen: de eerste is de kracht van het luisteren, de tweede is de kracht van het contempleren, de derde is de kracht van de herinnering, de vierde is de kracht van de oplettendheid, de vijfde van enthousiaste volharding en de zesde van vertrouwdheid.

De omgeving op de tekening

Dan zien jullie rechts onderaan op de tekening, een huisje met daar rond natuur, en dat huisje heeft 3 verdiepingen en dat is belangrijk. Maar nu zie je ook onderaan, dat je hier een aantal bomen hebt staan en dan staat er ook een oceaan of een water op. En die bomen en dat water symboliseert eigenlijk de omgeving. En die staan daar specifiek voor het feit dat als je gestilde concentratie en meditatie wil beoefenen, dan moet je dat doen in omstandigheden die daar opbouwend voor zijn; in harmonische omstandigheden die dat op een positieve manier beïnvloeden. En 1 van die omstandigheden is dat je dat moet doen op een plek die daarvoor geschikt is en dan wordt er traditioneel gezegd een afgelegen plek, een stille plek, idealiter in de natuur, zoals je zou zitten op een berghelling tussen de bossen, met zicht op een meer, dit zou ideaal zijn.

Het huis en de drie sferen

Nu meer over dat huis. Het huis heeft 3 verdiepingen en de Lama zegt dat dit waarschijnlijk iets is dat ik nu ga toelichten waarin jullie geen geloof of geen vertrouwen in hebben. Ik ga het toch toelichten: er wordt in het boeddhisme gezegd dat er 3 sferen zijn waarin je kan bestaan. En dat is ten eerste de sfeer van verlangen; en de sfeer van verlangen is onze wereld, de wereld waar wij in leven, waarbij je vooral wordt voortgestuwd door gerichtheid en zo verder, door verlangens. Dan heb je de vormsfeer en de vormloze sfeer. Dat zijn sferen waarbij de energie verfijnder wordt. En er zijn andere manieren van bestaan die wij niet met onze ogen kunnen zien, maar in het boeddhisme wordt wel gezegd dat ze bestaan, dus dat er ook 2 andere sferen van bestaan zijn. Dus elke verdieping van dit huis staat voor 1 van die bestaanssferen.
Er wordt daarbij aanvullend gezegd van, als wij hier de meditatie beoefenen, dan doen we dat met ons bewustzijn, dat wordt getypeerd als een ruw bewustzijn. En er zijn daarin 2 trappen in: je hebt een subtieler bewustzijn en een heel subtiel bewustzijn. En dat valt ook samen met die bestaanssferen. In de vormloze sfeer is het meest subtiele bewustzijn. In de vormsfeer is er een subtiel bewustzijn en in onze bestaanssfeer, in de sfeer van verlangen, is er een ruwer bewustzijn.
Het huis met die 3 verdiepingen staat dus voor die 3 sferen en die 3 niveaus van subtiliteit van je bewustzijn.

De monnik aan het begin van het pad

Dan zien jullie, dat er aan het begin van het pad, een monnik is afgebeeld, want dat is de beoefenaar. En die heeft voorwerpen vast in zijn linker- en zijn rechterhand. In zijn linkerhand houdt hij een soort zweep vast, een soort instrument, dat kan een haak zijn, of een zweepje zijn, maar iets om controle te krijgen. En in de andere hand heeft hij een koord vast, dat is een leiband.
Hier is die nog niet verbonden met de olifant, die is nog los. Die monnik heeft dus een leiband vast en hij heeft een zweep of een haak vast. En die 2 voorwerpen symboliseren 2 technieken; er worden immers tijdens de Shinee meditatie 2 technieken gebruikt: de ene is herinnering en de andere is oplettendheid. In het Engels worden die soms vertaald als mindfulness en awareness.
Misschien dat dit meer bekend is, maar herinnering en oplettendheid zijn in elk geval de 2 aspecten die je nodig hebt om vooruit te geraken in de meditatie.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten